بیماریگوش و حلق و بینی

درمان خانگی خلط گلو با 9 ماده غذایی از زنجبیل تا زردچوبه

فهرست محتوا نمایش

درمان خانگی خلط گلو با حذف عوامل زمینه‌ساز افزایش ترشحات پشت حلق، بهترین روش به نظر می‌رسد. با توجه به این که علت‌های ایجاد خلط گلو متعدد است، درمان آن نیز به روش‌های مختلفی انجام می‌شود.

عوامل ایجاد خلط گلو از آلرژی و رفلاکس اسید گرفته تا عوارض جانبی داروها و عادات غذایی متغیر است. یک فرد ممکن است اغلب گلوی خود را صاف کند زیرا احساس می‌کند چیزی در گلویش غلغلک می‌دهد یا گیر می‌کند. این احساسات زمانی که هیچ بیماری وجود نداشته باشد نیز رخ خواهد داد.

پاکسازی گلو به خودی خود یک بیماری پزشکی محسوب نمی‌شود اما امکان دارد یکی از علائم آن باشد. در این مقاله از مجله سلامت سیوطب به بررسی دلایل ایجاد بلغم و درمان خانگی خلط گلو می‌پردازیم و در نهایت زمان مراجعه به پزشک را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

خلط گلو چیست؟

آناتومی ریه‌ها که ترشح خلط را نشان می‌دهد و لزوم نیاز به درمان خانگی خلط گلو را بیان می‌کند|سیوطب

مخاط غلیظ و چسبناکی که توسط ریه‌ها تولید می‌شود، در مقایسه با مخاطی که از مجرای بینی دفع می‌شود (چیزی که معمولا از آن به عنوان پوزه یاد می‌شود)، غلیظ‌تر و چسبنده‌تر است.

با هر بار تنفس به طور بالقوه گرد و غبار، زباله‌ها، آلرژن‌ها، آلاینده‌ها و ویروس‌ها استنشاق خواهد شد. هدف اصلی این مخاط چسبناک به دام انداختن باکتری‌ها، میکروب‌ها و آلرژن‌های حامل ویروس است. سپس خلط وسیله‌ای برای خروج آن‌ها از دستگاه تنفسی تحتانی می‌شود.

در واقع در بیشتر موارد، نه نیاز به درمان خانگی خلط گلو وجود دارد و نه درمان دارویی، زیرا خلط چسبناک گلو نشانه‌ای از سیستم ایمنی سالم است. این کمک می‌کند تا ریه‌ها از این مهاجمان ناخواسته دور بمانند و فرد به بیماری مبتلا نشود.

بیشتر بخوانید: دیفتری؛ گلو درد شدید، تب و تورم غدد لنفاوی را جدی بگیرید

چرا در گلو خلط می‌گیریم؟

برای از بین بردن مواد بد از ریه‌ها، خلط باید به حرکت خود ادامه دهد. ساختارهای مویی ریزی به نام مژه‌ها، داخل ریه‌ها را ‌پوشانده‌اند. وظیفه آن‌ها این است که به طور مداوم مخاط را از دستگاه تنفسی خارج کنند.

در نتیجه، مخاط اغلب به سمت بالا کشیده و به خلط گلو تبدیل می‌شود. این فرآیند به طور رسمی ‌به نام کلیرانس موکوسیلیاری شناخته می‌شود.

چه چیزی باعث تولید بیش از حد مخاط در گلو می‌شود؟

فردی مبتلا به سرماخوردگی که نیاز به درمان خانگی خلط گلو دارد|سیوطب

افزایش تولید خلط اغلب یک پاسخ ایمنی در واکنش به یک عفونت تنفسی (مانند سرماخوردگی) است. برای مثال، هنگامی ‌که از سرماخوردگی رنج می‌برید، بدن مخاط بیشتری تولید می‌کند، زیرا مجبور است برای به دام انداختن و بیرون راندن مهاجمان آلوده‌کننده، سخت‌تر کار کند.

بعضی از شرایطی که باعث تولید بیش از حد خلط می‌شود عبارتند از:

  • رفلکس اسید
  • آلرژی
  • آسم
  • عفونت‌ها مانند سرماخوردگی
  • بیماری‌های ریوی مانند برونشیت مزمن، پنومونی، فیبروز کیستیک و COPD (بیماری انسدادی مزمن ریه)

تولید بیش از حد مخاط امکان دارد ناشی از سبک زندگی و عوامل محیطی باشد که عبارتند از:

  • یک محیط داخلی خشک
  • مصرف کم آب و سایر مایعات
  • مصرف زیاد مایعاتی که می‌تواند منجر به از دست دادن مایعات شود، مانند قهوه، چای و الکل
  • داروهای خاص
  • سیگار کشیدن

بیشتر بخوانید: درمان خانگی آسم

رنگ خلط بیان‌گر چه نکاتی خواهد بود؟

رنگ خلط به نشان دادن علت سرفه و ‌ترشح بیش از حد مخاط تنفسی کمک کند. خلط ممکن است شفاف، کرم، سفید، زرد، سبز، قرمز باشد. بیماری‌های ریوی غیر مرتبط با عفونت، مانند آسم یا آمفیزم، تمایل به ایجاد خلط شفاف دارند.

با این حال، بلغم قهوه‌ای یا سیاه در بیماری‌های ریوی و همچنین سیگار کشیدن بیشتر رخ می‌دهد. به عنوان مثال، بلغم سیاه امکان دارد نشانه‌ای از پنوموکونیوز باشد که مردم گاهی از آن به عنوان ریه کارگران زغال سنگ یاد می‌کنند.

بلغم سبز معمولا با عفونت همراه است. طبق گفته انجمن ریه آمریکا، ذات‌الریه باعث سرفه‌ای خواهد شد که خلط سبز، زرد یا خونی را ایجاد می‌کند.

بلغم صورتی یا زنگار که حاوی خون است می‌تواند نشان دهنده وجود یک مشکل پزشکی جدی مانند سل یا آبسه باشد.

بیشتر بخوانید: ۹ درمان خانگی خشکی گلو؛ زروستومیا را نابود کنید

درمان خلط پشت گلو با دارو

اگر تولید بیش از حد مخاط به یک اتفاق عادی و ناراحت کننده تبدیل شد، برای تشخیص کامل و یک برنامه درمانی باید سراغ پزشک رفت و از او در این راستا مشورت گرفت. اغلب راهکارهایی که برای درمان خلط سفید گلو و سایر بلغم‌های رنگی ارائه شده عبارتند از:

داروهای بدون نسخه و نسخه‌ای

  • داروهای بدون نسخه (OTC): اکسپکتورانت‌ها، مانند گایفنسین مخاط را رقیق و شل می‌کنند تا از گلو و سینه پاک شود. مصرف این شربت از رایج‌ترین نوع درمان خانگی خلط گلو است که بیشتر مردم در قدم اول سراغ آن می‌روند.
  • داروهای تجویزی: اگر با درمان خانگی خلط گلو ترشح بلغم به تعادل نرسید، موکولیتیک‌ها مانند سالین هیپرتونیک و دورناز آلفا رقیق‌کننده‌های مخاطی هستند که از طریق نبولایزر استنشاق می‌شوند. اگر مخاط اضافی توسط یک عفونت باکتریایی تحریک شده باشد، متخصص گوش و حلق و بینی به احتمال زیاد آنتی بیوتیک را در کنار درمان خانگی خلط گلو تجویز خواهد کرد.

بیشتر بخوانید: گلودرد کودکان را جدی بگیرید |سرماخوردگی یا کووید ۱۹

درمان خانگی خلط گلو

برخی از درمان‌های خانگی برای خلط گلو عبارتند از:

1. درمان خانگی خلط گلو با غرغره آب نمک گرم

شستشوی گلوی گرفته با محلول آب نمک گرم از کاربردی‌ترین راه‌های درمان خانگی خلط گلو به شمار می‌رود. گرمای ملایم و عمل غرغره به تجزیه خلط داخل گلو کمک می‌کند و از این طریق به رفع خلط اضافی گلو می‌انجامد. نمک به عنوان یک ضد عفونی‌کننده عمل می‌کند.

هنگامی ‌که خلط توسط آب نمک ولرم شل شد، به راحتی می‌توان آن را با آب بیرون ریخت. غرغره کردن همچنین به از بین بردن آلرژن‌های بالقوه مانند گرد و غبار، اسپورهای باکتریایی و قارچی از گلو کمک می‌کند.

بیشتر بخوانید: درد وسط قفسه سینه نشانه بروز بیماری است؛ ۱۲ علت علت درد جناغ

2. درمان خانگی خلط گلو با استفاده از اسپری یا قطره سالین بینی

اسپری‌ها یا قطره‌های بینی به کاهش تجمع خلط در داخل بینی و بازگرداندن تنفس صحیح کمک می‌کنند. آن‌ها حاوی آب نمک هستند که به رقیق شدن و شل شدن مخاط سینوس کمک میکنند و تخلیه آن را از حفره بینی راحت‌تر می‌سازند.

علاوه بر این، این محلول آبرسان به شستشوی مجاری بینی کمک کرده و مانع از پوسته یا سفت شدن مخاط در بینی خواهد شد.

نحوه تهیه قطره بینی سالین به عنوان یک درمان خانگی خلط گلو

یک فنجان (240 میلی‌لیتر) آب مقطر را در یک بطری یا ظرف استریل بریزید. اگر آب مقطر در دسترس نبود آب لوله کشی را جوشانده و قبل از استفاده بگذارید تا در دمای اتاق خنک شود. نصف قاشق چایخوری (2.5 گرم) نمک و همان مقدار جوش شیرین در آب مخلوط کنید. استفاده از این محلول بعد از سه روز اثرات درمانی خود را نشان خواهد داد.

بیشتر بخوانید: غمباد یا گلوبوس چیست ؟ آسيب هاي جسمي غم باد ( GLOBUS HYSTERICUS ) و راه های رفع آن !

3. درمان خانگی خلط گلو با عسل

عسل یک مرطوب‌کننده طبیعی است که توانایی رقیق یا شل کردن مخاط را دارد تا دفع آن آسان شود. عسل به ویژه در کاهش سرفه مرطوب در بچه‌ها بسیار مفید بوده و از اصلی‌ترین انواع درمان خانگی خلط گلو در کودکان به شمار می‌رود.

نحوه استفاده از عسل به عنوان درمان خانگی خلط گلو

با مخلوط کردن یک قاشق غذاخوری آب لیمو با یک قاشق غذاخوری عسل و اضافه کردن آن به یک لیوان آب گرم، یک چای آرام بخش تهیه کنید.

4. درمان خانگی خلط گلو با زردچوبه

جزء اصلی زردچوبه کورکومین که دارای خواص ضد التهابی قابل توجهی است و می‌تواند به کاهش‌ ترشح بیش از حد خلط غلیظ و بهبود عملکرد ریه، به ویژه در بیماران مبتلا به آسم کمک کند. مقداری پودر زردچوبه را در شیر گرم مخلوط کرده و برای مهار ‌ترشح خلط نوشیده شود.

5. درمان خانگی خلط گلو با چای زنجبیل

درمان خانگی خلط گلو با چای زنجبیل|سیوطب

زنجبیل از دیرباز تاکنون به طور گسترده برای کاهش سرفه، گلودرد و احتقان قفسه سینه استفاده شده است، اما شواهد علمی‌ کافی برای تایید اثرات درمانی آن کامل نیست. با این وجود، افراد بی‌شماری وجود دارند که پس از استفاده از این گیاه تسکین قابل‌ توجهی را ثبت کرده‌اند.

اثربخشی زنجبیل در مهار ‌ترشح بیش از حد موکوس احتمالا به دلیل خواص ضد باکتریایی و ضد التهابی ذاتی آن باشد.

بیشتر بخوانید: زنجبیل | ۶ خاصیت مهم این گیاه و فواید درمانی آن را بشناسید

نحوه استفاده از زنجبیل به عنوان درمان خانگی خلط گلو

می‌توان برای رفع خلط گلو یک تکه کوچک زنجبیل خام یا زنجبیل قندی مکید. چای زنجبیل نیز تسکین‌دهنده و کاهش‌دهنده خلط گلو است. با قرار دادن این گیاه در آب داغ برای چند دقیقه دمنوش آن آماده خواهد شد.

6. درمان خانگی خلط گلو با مصرف غذاهای تند

یکی از راه‌های ساده برای کاهش خلط، مصرف غذاهایی است که مقدار زیادی فلفل قرمز در آن وجود دارد. گرمای مشخصه فلفل چیلی از جزء اصلی آن‌ها کپسایسین ناشی می‌شود.

این گرما به حل و شل شدن خلط غلیظ شده کمک می‌کند و سرفه را آسان‌تر خواهد کرد. در حالی که کپسایسین به رقیق شدن مخاط کمک می‌کند، تولید مخاط اضافی را نیز تحریک و منجر به آبریزش بینی خواهد شد. در صورت داشتن مشکلات گوارشی بهتر از است از این درمان خانگی خلط گلو پرهیز و راه‌های دیگری برای حل آن انتخاب کرد.

بیشتر بخوانید: درمان سوزاک؛ از اندام‌های تناسلی تا گلو و چشم

7. درمان خانگی خلط گلو با تمرینات تنفسی

یکی از تمرینات تنفسی که اغلب برای دفع خلط توصیه می‌شود، تکنیک پاکسازی راه هوایی تنفس به شمار می‌آید و شامل کشیدن خلط به پشت گلو و سپس سرفه کردن آن است. سرفه عمدتا یک رفلکس غیرارادی برای بیرون راندن یک محرک از داخل دستگاه تنفسی محسوب می‌گردد، اما می‌توان آن را به صورت کنترل شده انجام داد تا ریه‌ها را از خلط بیش از حد خلاص کرد.

8. درمان خانگی خلط گلو با تمرین سرفه‌ هاف

این روش استنشاق عمیق هوا به داخل ریه‌ها، نگه داشتن آن و سپس بازدم فعال برای سرفه کردن خلط است. کشیدن نفس عمیق و نگه داشتن آن به هوا اجازه می‌دهد تا به پشت خلط رفته و آن را از دیواره‌های ریه خارج کند. سپس خلط شل شده از طریق بازدم شدید یا سرفه امکان خروج از ریه‌ها را پیدا می‌کند.

بیشتر بخوانید: درمان سرفه به روش‌های خانگی و پزشکی با ۱۰ روش قطعی بهبودی

9. درمان خانگی خلط گلو با بخور دادن

فردی در حال بخور گرفتن برای درمان خانگی خلط گلو|سیوطب

استنشاق بخار یک روش استاندارد برای از بین بردن تجمع بلغم در دستگاه تنفسی به شمار می‌رود، اما با اضافه کردن چند قطره اسانس درمانی اثرات آن بیشتر خواهد شد.

این روغن‌ها از گیاهان دارویی مختلف استخراج  و اثرات سلامتی قابل توجهی از خود نشان می‌دهند که بهبودی سریع‌تر احتقان قفسه سینه را تسهیل می‌کنند.

مقداری آب جوشانده و در ظرف تمیزی بریزید. چند قطره روغن اوکالیپتوس، نعناع، بابونه یا درخت چای به آن اضافه کنید.

دمای بخار را بررسی کنید و مطمئن شوید که خیلی داغ نیست، سپس صورت خود را با حوله ای در بالای ظرف نگه دارید تا بخار خارج نشود. بخارها را چند دقیقه نفس بکشید تا خلط شل و بعدا سرفه کنید.

بیشتر بخوانید: چه عواملی باعث سرفه صبحگاهی می شود؟

9 ماده غذایی که خلط گلو را از بین می‌برد

بدون شک تغذیه غذایی فرد در رشد خلط گلوی او تاثیرگذار خواهد بود. محصولات لبنی، غلات خاص، خوراکی‌های شیرین، گوشت قرمز و نوشیدنی‌های کافئین‌دار همگی نمونه‌هایی از غذاهایی هستند که پتانسیل افزایش تولید مخاط را دارند.

برای برخی افراد، خوردن تخم مرغ، گندم، لبنیات، آجیل درختی و گلوتن با افزایش مخاط مرتبط است.

برخی از مواد غذایی که می‌توانند به مبارزه با بلغم کمک کنند عبارتند از:

  1. زنجبیل: این ریشه تند دارای خواص ضد التهابی طبیعی است. نوشیدن چند فنجان چای زنجبیل راهی دلپذیر برای باز کردن مجاری تنفسی ملتهب و کمک به دفع مخاط اضافی بدن خواهد بود
  2. خیار: سرشار از آب، پتاسیم و ویتامین C و کمک‌کننده‌های قوی به پاکسازی بدن از مخاط اضافی به شمار می‌رود
  3. آناناس: بروملین موجود در آناناس یک پادزهر قوی برای التهاب است که به باز کردن گرفتگی راه‌های هوایی تنفسی کمک قابل توجهی می‌کند.
  4. پیازها: منبع فراوان بیوفلاونوئید کوئرستین و بسیاری مواد دیگر برای تجزیه مخاط و دفع خلط به همراه خود دارد.
  5. کلم بروکلی: غنی از فیبر است، و یک مطالعه در سال 2004 نشان داد که می‌تواند یک دارایی ارزشمند برای کاهش سطح مخاط در بدن باشد.
  6. سیر: برخی از میوه‌ها و سبزیجات، مانند سیر، دارای خواص کاهش دهنده خلط اضافی هستند. به عنوان مثال، مراکز بهداشت تنفسی، شاهی، کرفس، سیر،‌ ترشی، پیاز، لیمو و جعفری را در فهرست مواد غذایی ضد بلغم خود قرار داده اند.
  7. سرکه سیب: از آن به عنوان یک ضد احتقان طبیعی نام می‌برند. علاوه بر این، سرکه سیب دارای برخی خواص ضد ویروسی و ضد باکتریایی است که در درمان خانگی خلط گلو کاربرد فراوانی دارد. سرکه سیب از طریق مبارزه با عفونت، خلط گلو را کاهش می‌دهد.
  8. زردچوبه: کورکومین موجود در زردچوبه به مبارزه با عفونتی که باعث تولید مخاط شده کمک می‌کند.
  9. سوپ آبگوشت: مایعات گرم یک دارایی غذایی عالی در مبارزه با بلغم هستند. آن‌ها به تجزیه مخاط، ‌ترویج هیدراتاسیون و دفع سموم کمک قابل توجهی می‌کنند.

عوارض خوردن خلط گلو

هنگامی که فرد سالم باشد، خلط نازک و شفاف است و با وجود قورت دادن حدود 1.5 لیتر در روز، به سختی متوجه آن خواهد شد. در صورت ابتلا به سرماخوردگی یا سایر عفونت‌های تنفسی یا سیگاری شدید بودن، بلغم ضخیم‌تر و تیره‌تر خواهد بود. این امر توسط ذرات به دام افتاده، باکتری‌ها، ویروس‌ها، گلبول‌های سفید و آنتی بادی‌ها ایجاد می‌شود.

هرچقدر هم خوردن خلط گلو ناخوشایند به نظر برسد، بلعیدن آن واقعا ضرر چندانی به دنبال ندارد. حتی اگر خلط گلو ناشی از هر عامل بیماری‌زایی باشد باید به این نکته توجه کرد که به تازگی از ریه‌ها آمده است، جایی که تقریبا به صورت مستقیم به جریان خون دسترسی داشته است. پس اگر مضر بود در نقطه شروع حرکت و طول مسیر تا گلو اثرات خود را می‌گذاشت.

خلط در معده توسط اسیدها و آنزیم‌های قوی از بین می‌‌رود و به وسیله لایه مخاطی ضخیم روی دیواره معده از بدن جدا و در نهایت تجزیه و دفع خواهد شد.

چه زمانی خلط گلو مشکل‌ساز می‌شود و باید به پزشک مراجعه کرد؟

خلط زیاد یا غلیظ معمولا دلیلی برای نگرانی نیست. امکان دارد فرد صبح متوجه آن شده باشد زیرا گاهی یک شبه جمع و خشک می‌شود. همچنین اگر فرد بیمار، دارای آلرژی فصلی یا دچار کم آبی شده باشد، ایجاد خلط بیشتر دور از ذهن نیست.

چندین بیماری وجود دارد که باعث ایجاد خلط زیاد و در نهایت ناراحتی فرد می‌شوند که عبارتند از:

  • رفلکس اسید
  • آلرژی
  • آسم
  • فیبروز کیستیک (اگرچه این بیماری معمولا در اوایل زندگی تشخیص داده می‌شود)
  • برونشیت مزمن
  • سایر بیماری‌های ریوی

اگر ناراحتی ناشی از خلط زیاد بیشتر از یک ماه به طول انجامید و علائم زیر را به همراه داشت، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

  • سرفه کردن خون
  • درد قفسه سینه
  • تنگی نفس
  • خس خس سینه

یادداشت پایانی برای درمان خانگی خلط گلو

دلایل مختلفی برای ایجاد خلط و بلغم در بدن وجود دارد. با این حال، در بیشتر موارد، دستیابی به تسکین طولانی، امر سختی نخواهد بود.

آلرژی فصلی امکان دارد تولید مخاط را افزایش دهد که با داروهای OTC مانند کورتیکواستروئیدها یا آنتی هیستامین‌ها علائم آن قابل کنترل خواهد بود. افراد مبتلا به آلرژی‌های شدیدتر نیز می‌توانند از واکسن‌های آلرژی منظم بهرمند شوند.

 با نظارت و راه‌های صحیح پزشکی و همچنین بهره جستن از درمان خانگی خلط گلو، اکثر افراد رهایی از مخاط مرتبط با آلرژی را تجربه خواهند کرد.

سرماخوردگی نیز از عوامل ایجاد خلط یا مخاط اضافی محسوب می‌شود. به طور متوسط، بزرگسالان سالانه تا سه سرماخوردگی را تجربه می‌کنند. در اکثر موارد، افراد در عرض یک هفته از سرماخوردگی بهبود می‌یابند.

کشیدن سیگار مخاط و خلط را در مجاری هوایی افزایش می‌دهد. گاهی یک فرد حدود یک تا 12 ماه پس از ‌ترک دخانیات، با ترشح خلط زیاد روبرو خواهد بود. با گذشت زمان، تولید مخاط به سطوح مورد انتظار برای افرادی که سیگار را ‌ترک می‌کنند، باز خواهد گشت.

اگرچه مخاط بیش از حد به طور کلی یک مشکل جدی نیست و لزومی به پیاده سازی راه‌های پزشکی و همچنین درمان خانگی خلط گلو وجود ندارد، اما امکان دارد در موارد نادر نشان دهنده یک بیماری جدی‌تر باشد.

سوالات متداول در مورد بلغم و درمان خانگی خلط گلو

  1. تفاوت بین خلط و مخاط چیست؟

موکوس (مخاط) مایع چسبناکی است که در سراسر بدن توسط غشای مخاطی پوشاننده دیواره‌های داخلی حفره‌ها تولید می‌شود. عملکرد آن آبرسانی و روانکاری دیواره‌های اندام‌ها، حفره‌ها و معابر و مبارزه با عفونت‌ها است.

خلط به طور خاص به مخاط غیرطبیعی متراکم تولید شده در ریه‌ها و دستگاه تنفسی تحتانی در طی عفونت، آلرژی یا برخی بیماری‌های مزمن دیگر اشاره دارد.

  1. آیا تولید خلط بیش از حد نشانه بیماری است؟

در واقع ترشح خلط بیش از حد نشانه بیماری نیست و در موارد بسیار نادر امکان دارد که با یک بیماری زمینه‌ای ارتباط داشته باشد.

خلط در واقع واکنش سیستم ایمنی بدن برای پاک سازی ریه و مجاری تنفسی از آلودگی‌ها است و ترشح زیاد آن نشانه‌ای بر سلامت سیستم ایمنی خواهد بود. برای اطلاع از درمان‌های خانگی خلط گلو به متن مقاله رجوع کنید.

  1. چرا در خلط گلو خون دیده می‌شود؟

سرفه کردن با خلط‌های خونی در صبح بیشتر نتیجه پارگی رگ‌های خونی در ریه‌ها است که باعث می‌شود خون به بیرون نشت و با مخاط مخلوط شود.

در چنین مواردی، مهم است که برای رد هرگونه آسیب جدی ریوی، با پزشک مشورت کرد. افرادی که مقادیر قابل توجهی خون را سرفه می‌کنند به مراقبت فوری پزشکی نیاز دارند.

منبع
healthline.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

The maximum upload file size: 10 مگابایت. You can upload: image, video. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here

دکمه بازگشت به بالا