بیماریبیماری های عفونی

آلودگی‌ هوا و بیماری‌ ها، کدام بیماری‌ها در کمین هستند؟

آلودگی‌ هوا و بیماری‌ ها رابطه مستقیمی با یکدیگر دارند. کیفیت پایین هوا بزرگ‌ترین خطر زیست محیطی برای سلامت عمومی است. زیرا قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آلودگی هوا می‌تواند باعث بیماری‌های مزمن مانند بیماری‌های قلبی عروقی و تنفسی و همچنین سرطان ریه و در نهایت منجر به کاهش امید به زندگی شود.

این نسخه از موضوعات بهداشتی روی تثیرات سلامتی که آلودگی هوا می‌تواند در طول زندگی افراد داشته باشد، نابرابری‌های بهداشتی مرتبط و چشم‌انداز فعلی و آینده از نظر موارد جدید بیماری و هزینه‌های مراقبت اجتماعی مربوط به آلودگی هوا تمرکز دارد.

همان‌طور که اشاره شد مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده‌اند که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آلودگی هوا (در طی سال‌ها یا طول عمر) امید به زندگی را کاهش می‌دهد که عمدتا به دلیل بیماری‌های قلبی عروقی و تنفسی و سرطان ریه است. قرار گرفتن کوتاه مدت (در طی چند ساعت یا چند روز) در معرض سطوح بالای آلودگی هوا نیز می‌تواند باعث طیف وسیعی از اثرات سلامتی شود. ااثراتی که به شکل عملکرد ریه، تشدید آسم، افزایش پذیرش در بیمارستان‌های تنفسی و قلبی عروقی و مرگ و میر دیده خواهد شد.

در ادامه به انواع آلاینده‌ها و سپس به بیماری‌های ناشی از آلودگی می‌پردازیم:

بیشتر بخوانیدانواع هپاتیت A تا E و بهترین روش‌های پیشگیری از ابتلا

آلاینده‌های اصلی هوا

آلودگی‌ هوا و بیماری‌ ها|تصویر ماشین‌ها در ترافیک و هوای آلوده اطراف|سیوطب

آلودگی هوا ترکیب پیچیده‌ای از ذرات و گازهای منشا طبیعی و انسانی است. ذرات معلق (PM) و دی اکسید نیتروژن (NO2) هر دو جزء اصلی آلودگی هوای شهری هستند.

1. ذرات معلق (PM)

PM یک اصطلاح عمومی است که برای توصیف مخلوط پیچیده‌ای از ذرات جامد و مایع با اندازه، شکل و ترکیب مختلف استفاده می‌شود. برخی از ذرات به طور مستقیم ساطع می‌شوند (PM اولیه). برخی دیگر در جو از طریق واکنش‌های شیمیایی پیچیده (PM ثانویه) تشکیل می‌شوند. ترکیب PM بسیار متفاوت است و به عوامل زیادی مانند موقعیت جغرافیایی، منابع انتشار و آب و هوا بستگی دارد.

منابع اصلی PM ساخته دست بشر، احتراق سوخت (توسط وسایل نقلیه، صنعت و خواص خانگی) و سایر فرآیندهای فیزیکی مانند سایش تایر و ترمز است. منابع طبیعی شامل خاک و گرد و غبار ناشی از باد، ذرات اسپری دریا و آتش سوزی‌های گیاهی است.

PM اغلب بر اساس اندازه آیرودینامیکی طبقه‌بندی و به عنوان زیر شناخته می‌شود:

  • ذرات درشت (PM10؛ ذرات با قطر کمتر از 10 میکرون (μm))
  • ذرات ریز (5؛ ذرات با قطر کمتر از 2.5 میکرومتر)
  • ذرات بسیار ریز (1؛ ذرات با قطر کمتر از 0.1 میکرومتر)

اندازه ذرات و مدت زمان قرار گرفتن در معرض عوامل کلیدی تعیین کننده اثرات نامطلوب بالقوه سلامتی هستند. ذرات بزرگ‌تر از 10 میکرومتر عمدتا در بینی یا گلو رسوب می‌کنند، در حالی که ذرات کوچک‌تر از 10 میکرومتر بیشترین خطر را دارند؛ زیرا می‌توانند به عمق ریه کشیده شوند. قوی‌ترین شواهد برای تاثیرات بر سلامتی مربوط به ذرات ریز (PM2.5) است.

شواهد گسترده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد قرار گرفتن طولانی مدت در معرض PM باعث افزایش مرگ و میر و عوارض ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی و تنفسی می‌شود. آلودگی هوای خارج از منزل، به ویژه PM، توسط آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) به عنوان سرطان‌زا برای انسان (سرطان زا گروه 1) و ایجاد سرطان ریه طبقه‌بندی شده است. با این حال، شواهد تجربی وجود دارد که نشان می‌دهد ذرات بسیار ریز ممکن است از طریق ریه‌ها وارد جریان خون شوند.

2. دی اکسید نیتروژن (NO2)

NO2 گازی است که همراه با اکسید نیتریک (NO) توسط فرآیندهای احتراق تولید می‌شود. آن‌ها اغلب به عنوان اکسیدهای نیتروژن (NOx) نامیده می‌شوند.

دپارتمان محیط زیست، غذا و امور روستایی (دفرا) تخمین می‌زند که 80درصد از انتشار NOx در مناطقی که بریتانیا از محدودیت‌های NO2 فراتر می‌رود، به دلیل حمل و نقل است. حمل و نقل بزرگ‌ترین منبع انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط وسایل نقلیه سبک دیزلی (خودروها و ون) است. منابع دیگر عبارتند از تولید برق، فرآیندهای صنعتی و گرمایش خانگی.

کمیته اثرات پزشکی آلاینده‌های هوا (COMEAP) مشخص کرده است که قرار گرفتن کوتاه مدت در معرض NO2، به ویژه در غلظت‌های بالا، یک محرک تنفسی است که می‌تواند باعث التهاب راه‌های هوایی شود که منجر به سرفه، تولید مخاط و… تنگی نفس خواهد شد. مطالعات ارتباط NO2 در هوای بیرون را با کاهش رشد ریه و عفونت‌های تنفسی در اوایل دوران کودکی و اثرات آن بر عملکرد ریه در بزرگسالی نشان داده است.

مطالعات اپیدمیولوژیک همچنین ارتباط NO2 در فضای باز را با اثرات نامطلوب بر سلامتی از جمله کاهش امید به زندگی نشان داده است. مشخص نیست که آیا این اثرات توسط خود NO2 ایجاد می‌شود یا توسط سایر آلاینده‌هایی که همزمان توسط منابعی مانند ترافیک جاده منتشر می‌شود.

بیشتر بخوانید: آنفلوانزا، ویروس روزهای سرد

3. سایر آلاینده‌ها

دی اکسید گوگرد (SO2)

SO2 هنگام سوزاندن سوخت‌های حاوی گوگرد مانند زغال سنگ تولید می‌شود. این گاز نامرئی با بوی تند همراه است و می‌تواند در آب حل شود. واکنش‌های شیمیایی SO2 همچنین می‌تواند سولفات‌هایی را تولید کند که به عنوان ذرات ثانویه در هوا باقی می‌مانند و به مخلوط PM کمک می‌کنند.

SO2 اثر تحریک کننده‌ای روی پوشش بینی، گلو و مجاری تنفسی دارد و اثرات آن اغلب خیلی سریع احساس می‌شود. با توجه به افزایش استفاده از گاز و برق، سوزاندن زغال سنگ در حال حاضر نسبتا غیر معمول است و سطوح SO2 به طور پیوسته در طول 50 سال گذشته کاهش یافته است.

آمونیاک (NH3)

NH3 گازی است که از منابع طبیعی و مصنوعی در جو منتشر می‌شود. پس از انتشار در اتمسفر، رسوب بعدی NH3 می‌تواند منبع اصلی آلودگی باشد و باعث غنی‌سازی نیتروژن (N) و اسیدی شدن منابع آب و خاک شود. NH3 اتمسفر نیز با گازهای اسیدی مانند اسید سولفوریک و نیتریک واکنش می‌دهد تا PM2.5 ثانویه را تشکیل دهد.

اثرات اصلی NH3 بر سلامتی از طریق نقش آن در تشکیل PM2.5 ثانویه و اثرات بهداشتی مرتبط با قرار گرفتن در معرض PM ناشی می‌شود. بنابراین، NH3 نه تنها نقشی در اسیدی شدن و اوتروفیکاسیون ایفا می‌کند، بلکه به بار کلی PM نیز کمک می‌رساند. گزارش شده است که انتشارات کشاورزی NH3 در برخی از قسمت‌های کوتاه مدت آلودگی بالای PM در سال‌های اخیر نقش مهمی داشته است.

ازن (O3)

O3 یک گاز است و هم در جو زمین و هم در سطح زمین وجود دارد. سطح زمین یا O3 تروپوسفر، مستقیما در هوا منتشر نمی‌شود، اما توسط واکنش‌های فتوشیمیایی شامل آلاینده‌های پیش ساز NOx و ترکیبات آلی فرار (VOCs) ایجاد خواهد شد. چندین مطالعه اپیدمیولوژیک ارتباط نامطلوب بین قرار گرفتن کوتاه مدت در معرض O3 و سلامت انسان را گزارش کرده‌اند.

اثرات قرار گرفتن در معرض O3 عمدتا تنفسی است، اما اثرات نامطلوب بر سیستم قلبی عروقی نیز گزارش شده است. شواهد کمتر قانع کننده‌ای برای ارتباط بین قرار گرفتن طولانی مدت در معرض O3 و تاثیرات آن بر سلامت انسان وجود دارد.

مونوکسید کربن (CO)

CO گازی بی‌رنگ، بی‌بو و بی‌مزه است. زمانی تولید می‌شود که سوخت‌هایی مانند گاز، نفت، زغال سنگ و چوب بدون اکسیژن کافی بسوزند. این موارد منابع سوختی هستند که در بسیاری از لوازم خانگی از جمله دیگ بخار، سیستم‌های گرمایش مرکزی، آتش سوزی گاز، آبگرمکن، اجاق گاز و آتش باز استفاده می‌شوند. سوزاندن زغال چوب، ماشین‌های در حال حرکت و دود سیگار نیز گاز CO تولید می‌کند. قرار گرفتن در معرض سطوح بالای داخل خانه می‌تواند کشنده باشد، در حالی که قرار گرفتن در سطوح پایین می‌تواند منجر به علائمی شبیه آنفولانزا، عفونت‌های ویروسی یا مسمومیت غذایی شود.

ترکیبات آلی فرار غیر متان (NMVOCs)

NMVOCها از طیف وسیعی از ترکیبات شیمیایی مختلف تشکیل شده‌اند و در محیط از منابع طبیعی و انسانی می‌آیند. NMVOC‌ها از طیف گسترده ای از محصولات و فرآیندها از جمله فرآیندهای صنعتی و کشاورزی منتشر می‌شوند و همچنین جزء مهمی از آلودگی هوای داخل خانه منتشر شده از محصولات خانگی را تشکیل می‌دهند.

در اتمسفر بیرونی، NMVOCها با NOx در حضور نور خورشید واکنش می‌دهند و O3 تروپوسفر را تشکیل می‌دهند که برای سلامتی و محیط زیست مضر است.

بیشتر بخوانید: عفونت ادراری | چگونه به این عفونت مبتلا نشویم؟

چگونه آلودگی هوا به سلامت آسیب می‌رساند؟

آلودگی‌ هوا و بیماری‌ ها|تصویر ریه‌های آسیب دیده|سیوطب

وقتی آلاینده‌های هوا وارد بدن می‌شوند، می‌توانند بر اندام‌ها و سیستم‌های مختلف و نه فقط سیستم تنفسی تاثیر گذارند.

این موارد شامل:

  • چشم و بینی و گلو
  • ریه‌ها و سیستم تنفسی
  • قلب – بیماری‌های قلبی و عروقی از جمله سکته مغزی و سفت شدن رگ‌ها یکی از عوارض اصلی آلودگی هوا است

شواهد جدید نشان می‌دهد که آلودگی هوا ممکن است بر مغز نیز تاثیر بگذارد و احتمالا با زوال عقل و زوال شناختی مرتبط است. همچنین شواهد در حال وجود دارد که آلودگی هوا را با اثرات اولیه زندگی مانند وزن کم هنگام تولد مرتبط می‌کند.

تاثیر آلودگی‌ هوا و بیماری‌ های آن در طول زندگی یک فرد

آلودگی هوا می‌تواند همه افراد را تحت تاثیر قرار دهد. قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا اثرات مختلفی بر سلامتی دارد که در هر مرحله از زندگی، از اولین هفته‌های حضور جنین در رحم تا پیری، بروز می‌کند. اثرات آلودگی هوا بر سلامتی پیچیده است و از نظر شدت تاثیر متفاوت است. در برخی موارد، آسیب می‌تواند تدریجی باشد و ممکن است تا سال‌ها آشکار نشود.

3 شرط اصلی مرتبط با آلودگی هوا عبارتند از:

  • شرایط تنفسی (مانند آسم)
  • بیماری قلبی عروقی (CVD)
  • سرطان ریه

 شواهد در حال ظهور برای ارتباط با زوال عقل، وزن کم هنگام تولد و دیابت نوع 2

 COMEAP تاکید کرده است که قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا از طریق افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی، بیماری‌های تنفسی و سرطان‌ها، منجر به مرگ هزاران نفر در بریتانیا می‌شود.

بنابراین، اقدام قوی برای مقابله با آلودگی هوا وجود دارد و اقدام برای بهبود کیفیت و سلامت هوا یک حوزه اولویت برای PHE است.

بخش‌های زیر اثرات و شرایط مختلف سلامتی را که در مراحل مختلف زندگی به وجود می‌آیند، تشریح می‌کند.

بیشتر بخوانید: تب مالت، به اندازه یک لیوان شیر غیر پاستوریزه نزدیک است

رشد اولیه دوران کودکی: بارداری، رشد جنین و نوزادی

بارداری و اوایل کودکی زمان‌های حیاتی برای شکل‌گیری و بلوغ سیستم‌های بدن و زمانی است که در طی آن سریع‌ترین تغییرات رخ می‌دهد. عواملی که بر رشد انسان تاثیر منفی می‌گذارند، از جمله آلودگی هوا، می‌توانند تاثیرات فوری و طولانی‌مدت بر سلامت فرد داشته باشند و برخی از تاثیرات سلامتی ممکن است بعدا در زندگی ظاهر شوند.

علاوه بر اثرات بالقوه بر رشد جنین، قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا با وزن کم هنگام تولد و زایمان زودرس همراه است.

 کاهش عملکرد ریه

قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا در اوایل زندگی می‌تواند اثر طولانی مدتی بر عملکرد ریه داشته باشد. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد روند رشد عملکرد طبیعی ریه در کودکان با قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آلودگی هوا سرکوب می‌شود. در طول دوران کودکی، رشد طبیعی عملکرد ریه وجود دارد و به حداکثر رساندن آن مهم است، زیرا عملکرد کم ریه منجر به ذخیره کمتر در صورت ایجاد بیماری ریوی می‌شود.

عملکرد ریه در بزرگسالی به آرامی با افزایش سن کاهش می‌یابد و شواهد نشان می‌دهد آلودگی هوا و زندگی در نزدیکی یک جاده شلوغ این کاهش را برای بزرگسالان و افراد مسن تسریع می‌کند. به حداقل رساندن این مقدار برای به حداکثر رساندن عملکرد ریه مهم است، به خصوص اگر بیماری ریوی در زندگی آینده ایجاد شود.

آسم

آسم، یک بیماری التهابی طولانی‌مدت راه‌های هوایی هدایت کننده ریه است که منجر به سرفه، خس‌خس سینه، تنگی قفسه سینه و تنگی نفس می‌شود. علائم آسم در افرادی که این بیماری را دارند می‌تواند توسط عوامل استرس‌زا از جمله عفونت ویروسی تنفسی، قرار گرفتن در معرض آلرژن و دوره‌های افزایش آلودگی هوا تشدید شود.

شواهد فزاینده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد آلودگی هوا نقش بالقوه‌ای در ایجاد آسم دارد، به ویژه در افرادی که در نزدیکی جاده‌های شلوغ زندگی می‌کنند و همچنین محرکی است که می‌تواند علائم افراد مبتلا به آسم را بدتر کند.

بیماری قلب و عروقی

شواهد قوی برای اثرات قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا کوتاه مدت و بلندمدت بر بیماری قلبی و عروقی در بزرگسالان وجود دارد. آلودگی هوا هم می‌تواند به ایجاد CVD کمک کند و هم باعث تشدید بیماری‌های قلبی شود.

خطر نارسایی قلبی، انفارکتوس میوکارد (حملات قلبی)، آریتمی (ریتم غیرطبیعی قلب) و سکته مغزی با قرار گرفتن کوتاه مدت و طولانی مدت در معرض آلودگی هوا در افراد مستعد، افزایش می‌یابد. این شامل افراد مسن و افراد دارای شرایط قلبی عروقی و تنفسی از قبل می‌شود.

با وجود شواهد قوی برای بزرگسالان، هنوز مشخص نیست که آیا قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا در دوران کودکی بر بیماری‌های قلبی و عروقی در بزرگسالی تاثیر می‌گذارد یا خیر. با این حال، مشخص شده است که در کودکان پس از قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا، تغییراتی در بیومارکرهای عملکرد قلبی عروقی مانند فشار خون و فشار شریان ریوی وجود دارد.

بیشتر بخوانید: سل، یک بیماری شایع که اگر درمان نشود می‌تواند مرگبار باشد

سرطان

شواهد قوی مبنی بر ارتباط آلودگی هوای بیرون با سرطان ریه وجود دارد.

علیرغم شواهد قوی برای بزرگسالان، شواهد ضعیف‌تری در رابطه با اثرات آن بر کودکان وجود دارد، به طوری که سازمان بهداشت جهانی (WHO) در سال 2005 گزارش داد که شواهد کافی برای آلودگی هوای محیط و سرطان دوران کودکی وجود ندارد. این می‌تواند تا حدی به دلیل نادر بودن سرطان ریه در کودکان باشد.

با این حال، از آنجایی که اعتقاد بر این است که سرطان ریه ممکن است سال‌ها طول بکشد تا پس از قرار گرفتن در معرض آلودگی،  ابتلا به سرطان ریه ایجاد شود؛ برخی تحقیقات نشان می‌دهند که قرار گرفتن در معرض آلودگی در دوران کودکی می‌تواند به ایجاد سرطان در بزرگسالی کمک کند.

آلودگی هوا و نابرابری‌های بهداشتی

اگرچه آلودگی هوا می‌تواند برای همه مضر باشد، اما برخی از افراد بیشتر تحت تاثیر قرار می‌گیرند، زیرا در یک منطقه آلوده زندگی می‌کنند، در زندگی روزمره خود در معرض سطوح بالاتری از آلودگی هوا قرار دارند یا بیشتر در معرض مشکلات بهداشتی ناشی از آلودگی هوا هستند. آسیب‌پذیرترین افراد با تمام این معایب روبه‌رو می‌شوند.

گروه‌هایی که بیشتر تحت تاثیر آلودگی هوا قرارمی‌گیرند عبارتند از:

  • افراد مسن
  • کودکان
  • افراد مبتلا به CVD یا بیماری‌های تنفسی موجود
  • زنان حامله
  • جوامع در مناطق با آلودگی بالاتر، مانند نزدیک به جاده‌های شلوغ
  • جوامع کم درآمد

بیشتر بخوانید: درمان سردرد کرونایی مهم‌تر است یا درمان خود کرونا؟

یادداشت پایانی

یکی از اقدامات بسیار مهمی که مردم می‌توانند برای کاهش میزان قرار گرفتن در معرض آلودگی و میزان تاثیر آن‌ها  انجام دهند، در نظر گرفتن گزینه‌های سفر است. حتی استفاده از خودروهای بنزینی به جای دیزل می‌تواند تفاوت بزرگی ایجاد کند، به خصوص در شهرها و شهرهایی که سطح NO2 آن‌ها بالاترین میزان است. مهم است که متخصصان بهداشت و دولت به اطلاع‌رسانی گزینه‌های محلی به مردم کمک کنند تا به آن‌ها کمک شود سالم‌ترین انتخاب‌ها را انجام دهند.آلودگی‌ هوا و بیماری‌ ها ، با یکدیگر ارتباط مستقیمی دارند بنابراین بهترین راه استفاده از ماسک و یا عدم حضور در محیط‌های آلوده است.

منبع
gov.uk/government

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا