بیماریکلیه و مجاری ادراری

آزمایش ادرار 24 ساعته و اطلاع از سلامت کلیه‌ها+تفسیر آزمایش

آزمایش ادرار 24 ساعته یکی از آزمایشات رایج و بی­ خطر است که برای سنجش سلامت اعضای بدن مورد استفاده قرار می‌­گیرد.

این کار برای سنجش عملکرد کلیه­‌ها تجویز می­‌شود که در طول آن ادرار طی 24 ساعت درون ظرف مخصوص جمع شده و به آزمایشگاه تحویل داده می­‌شود. ادرار از بخش زیادی آب و مواد محلول مانند سدیم، پتاسیم، قند، کلسیم، کراتینین، اوره و… تشکیل شده­ است. این مواد به میزان مشخص در ادرار وجود دارند و خروج از محدوده­ طبیعی می­‌تواند نشان‌دهنده­ انواع بیماری­‌ها باشد.

در ادامه این مطلب از مجله پزشکی سیوطب قصد داریم مطالبی را پیرامون آزمایش ادرار 24 ساعته عنوان کنیم. با ما همراه باشید.

نگاه کلی به مقاله آزمایش ادرار 24 ساعته

  • ادرار به عنوان مرجعی مهمی برای تشخیص بیماری‌­ها محسوب می­‌شود
  • آزمایش ادرار 24 ساعته یکی از آزمایشاتی است که مواد موجود در ادرار را جمع­‌آوری کرده و بررسی می­‌نماید
  • در این آزمایش بسیاری از مواد معدنی بدن مانند پروتئین، قند، کراتینین و… مورد سنجش قرار می­‌گیرد
  • بسیاری از بیماری­‌ها طی این آزمایش مشخص می­‌شوند

بیشتر بخوانید: تفسیر آزمایش پروستات و تحلیل مقدار نامتعارف psa

آزمایش ادرار 24 ساعته و تشخیص انواع بیماری‌ها

آزمایش ادرار 24 ساعته و تشخیص انواع بیماری‌ها|سیوطب

آزمایش ادرار 24 ساعته یکی از بهترین راه­‌های تشخیص به موقع انواع بیماری­‌ها است. چرا که این آزمایش وضعیت کلی بدن را طی یک روز کامل بررسی کرده و مشخص می‌­نماید. این آزمایش در تشخیص بیماری­‌هایی نظیر موارد زیر موثر است:

  • نفروپاتی دیابتی
  • نفریت بینابینی یا پیلونفریت
  • فشار خون
  • فرو لوپوسی
  • عفونت مکرر مجاری ادراری
  • سندروم نفروتیک
  • کلیه پلی کیستیک
  • و غیره

بیشتر بخوانید: عدم احساس تشنگی و کم آبی مزمن را با ساده‌ترین راه برطرف کنید

آزمایش ادرار 24 ساعته چگونه انجام می­شود؟

  • برای انجام این آزمایش، باید ادرار خود را برای 24 ساعت جمع­‌آوری نمایید
  • در روز اول درون ظرف مخصوص که به شما داده شده است، ادرار کنید
  • طی 24 ساعت تمامی ادرار خود را درون این ظرف جمع نمایید
  • روز دوم صبح نیز درون ظرف ادرار کنید
  • حال زمان تحویل دادن ظرف رسیده است
  • بر روی ظرف نام و مشخصات خود را نوشته و تاریخ بزنید
  • براساس دستورالعمل ذکرشده ظرف را به آزمایشگاه مربوطه تحویل دهید
  • توجه داشته باشید که ظرف ادرار باید در محیط خنک نگهداری شود

 بیشتر بخوانید: درمان دیابت نوع دو یا مدیریت و کنترل علائم ؟

آزمایش پروتئین ادرار 24 ساعته

در آزمایش ادرار 24ساعته دفع پروتئین مشخص می‌شود|سیوطب

همان‌طور که از نام این آزمایش مشخص است، میزان پروتئین موجود در ادرار توسط آن اندازه­گیری می­شود. در واقع، بررسی میزان دفع و جذب پروتئین توسط کلیه با انجام آزمایش ادرار 24 ساعته صورت می­گیرد.

کلیه­‌ها اعضای مهمی از بدن هستند که خون را از سموم و مواد زائد پاک می­‌کنند. زمانی که خون توسط رگ­‌ها به کلیه وارد می­‌شود، از هزاران صافی عبور کرده و پس از تصفیه به رگ‌­ها بازمی‌گردد.

 در این میان چه بر سر پروتئین‌­های موجود در خون می­‌آید؟ کلیه‌­های سالم پروتئین را از خون جذب کرده و پس از پاکسازی به خون بازمی­‌گردانند. سایر مواد زائد و سموم را نیز به وسیله ادرار از بدن دفع می­‌کنند. حال اگر کلیه‌­ها به­‌خوبی وظیفه­ خود را انجام نداده و پروتئین را به خون بازنگردانند، چه اتفاقی می­‌افتد؟

بیشتر بخوانید: درمان عفونت کلیه و بررسی داروهای موثر بر بهبود التهاب کلیه

زمانی که کلیه­‌ها با مشکل مواجه شوند، پروتئین را به خون بازنگردانده و به عنوان ادرار از بدن دفع می­‌نمایند. وجود پروتئین در ادرار وضعیتی به نام پروتئینوری، آلبومینوری یا میکروآلبومینوری را نشان می­‌دهد که نشانه­ وجود بیماری در کلیه­‌ها است. اغلب بیماری­‌های کلیوی نشانه و علائمی ندارند. یکی از بهترین روش‌­های اطلاع از این بیماری­‌ها، انجام آزمایش ادرار 24 ساعته و اندازه­‌گیری میزان پروتئین خون است.

عوامل بسیاری باعث می‌­شود تا میزان پروتئین در ادرار افزایش پیدا کند. بیماری­‌های کلیوی، دیابت و پره اکلامپسی از جمله این بیماری­‌ها هستند. یکی از رایج­‌ترین آزمایشات زمان بارداری آزمایش ادرار 24 ساعته و سنجش میزان پروتئین آن است. متاسفانه دفع پروتئین در دوران بارداری می­‌تواند نشانه­‌ی بیماری بسیار خطرناک پره اکلامپسی یا فشار خون بالا باشد. در ادامه مقاله، آزمایش ادرار 24 ساعته در بارداری را به طور مفصل بررسی می‌نماییم.

بیشتر بخوانید: 6درمان عفونت ادراری (UTI) و 10 سوال مهم که باید از پزشک بپرسید

چرا باید این آزمایش را انجام دهید؟

در بسیاری از موارد پزشکان انجام آزمایش ادرار 24 ساعته و بررسی پروتئین آن را درخواست می­‌نمایند. از جمله این موارد می­‌توان به عناوین زیر اشاره کرد:

  • در بارداری جهت غربالگری بیماری پره اکلامپسی
  • تشخیص بیماری پروتئینوری
  • فشار خون بالا
  • دیابت
  • پیشینه­‌ی خانوادگی بیماری­‌های مزمن کلیوی
  • شانس بالای ابتلا به بیماری­‌های کلیوی

بیشتر بخوانید : آمادگی قبل از کولونوسکوپی و طریقه مصرف پودر پیدرولاکس برای تخلیه روده

در صورت داشتن هرکدام از این موارد در اسرع وقت به پزشک مراجعه کرده و آزمایش ادرار 24 ساعته را انجام دهید. توجه داشته باشید که ممکن است بیماری­های کلیوی علائمی نداشته باشند اما به مرور نشانه­‌های زیر در شما ایجاد شود:

  • تورم صورت
  • تورم دست و پا
  • ادرار کف‌آلود
  • سطح کراتین خون بالا

بیشتر بخوانید: سرطان مقعد و انواع، علائم و روش‌های درمانی سرطان رکتوم

چگونه برای آزمایش ادرار 24 ساعته آماده شویم؟

آمادگی خاصی برای انجام آزمایش پروتئین ادرار 24 ساعته وجود ندارد؛ اما قبل از آزمایش باید به برخی نکات توجه داشته باشید.

برخی داروها بر نتیجه­ آزمایش تاثیرگذار هستند و می‌توانند آن را تغییر دهند. حتما اطمینان حاصل نمایید که قبل از آزمایش ادرار 24 ساعته این داروها یا گیاهان دارویی را مصرف نکنید:

  • آنتی‌بیوتیک‌ها
  • مکمل­های ویتامین C
  • داروهای مورد استفاده برای بیماری پارکینسون

همچنین برخی موارد ممکن است در نتیجه­‌ی آزمایش ادرار 24 ساعته تاثیر­گذار باشند:

  • کم‌آبی
  • تب
  • انجام حرکات ورزشی سنگین
  • عفونت‌­های مجاری ادراری
  • انجام آزمایشات اشعه ایکس
  • استرس عاطفی شدید
  • جمع‌­آوری ادرار کمتر از حد کافی

بیشتر بخوانید: ادرار خونی؛ معرفی ۷ دسته از اشخاصی که در معرض ابتلا به هماچوری قرار دارند

نتایج طبیعی و غیرطبیعی آزمایش ادرار 24 ساعته

به طور دقیق نمی‌­توان نتایج طبیعی و غیرطبیعی این نوع از آزمایشات را مشخص کرد. عوامل بسیاری در تشخیص بیماری توسط این‌گونه آزمایشات دخیل هستند؛ اما به طور کلی نتایج غیرطبیعی ممکن است به دلایل زیر حاصل شوند:

  • بیماری آمیلوئیدوز (تجمع پروتئین در بافت‌های بدن)
  • تومور مثانه
  • نارسایی قلبی

بیشتر بخوانید: سرطان پروستات و آشنایی با مراحل مختلف پیشرفت سرطان

آزمایش ادرار 24 ساعته در بارداری برای چیست؟

بارداری یکی از حساس­ترین دوران زندگی بانوان است. در این دوران آزمایشات گوناگونی تجویز شده تا سلامت مادر و نوزاد بررسی شود. آزمایش ادرار ساده نیز یکی از این آزمایشات معمول و رایج است؛ اما اگر در دوران بارداری پزشک به مسمومیت بارداری یا همان پره اکلامپسی شک کند، آزمایش ادرار 24 ساعته را درخواست می­‌نماید.

همان‌طور که در قسمت قبل اشاره شد در این آزمایش میزان پروتئین خون اندازه­‌گیری می‌شود؛ بنابراین مهم­ترین عامل درخواست آزمایش ادرار 24 ساعته در بارداری سنجش میزان دفع پروتئین است.

برای انجام آزمایش ادرار 24 ساعته باید اولین ادرار صبحگاهی بیرون ریخته شده و ادرارهای دفع شده در طی 24 ساعت در ظرف مخصوص جمع­‌آوری شوند. به یاد داشته باشید که اولین ادرار در صبح روز بعد نیز باید درون ظرف ریخته شده و سپس به آزمایشگاه تحویل داده شود.

در آزمایش ادرار 24 ساعته بارداری، برای تشخیص عفونت­‌های مثانه، عفونت­‌های کلیه، سطح قند، میزان پروتئین و… مورد استفاده قرار گرفته و توسط پزشک بررسی می­‌شود.

بیشتر بخوانید: عفونت ادراری در زنان؛ معرفی ۷ عامل موثر در ایجاد این بیماری

قند

قند یا گلوکز سوخت اصلی اندام­‌های بدن محسوب می­‌شود. قندها به وسیله­‌ی انسولین وارد سلول­‌های بدن شده و مصرف می­‌شود. حال اگر انسولین به­‌ خوبی عمل نکرده یا به اندازه‌­ی کافی وجود نداشته باشد، قند اضافی در داخل رگ‌های بدن انباشت می­‌شود چرا که راهی برای ورود به سلول نمی­‌یابد. بدن برای ایجاد تعادل و خارج کردن قند از رگ‌ها، اقدام به دفع قند از طریق ادرار می­‌نماید.

به همین دلیل، آزمایش ادرار 24 ساعته می­‌تواند مرجع خوبی برای تشخیص بیماری دیابت بارداری باشد؛ اما توجه داشته باشید که وجود قند در ادرار همیشه نشانه دیابت نیست. شما ریسک ابتلا به دیابت بارداری را دارید اگر:

  • دائما احساس خستگی می­‌کنید
  • نوسانات شدید قند خون دارید
  • در حال کاهش وزن هستید

بیشتر بخوانید: درمان سنگ کلیه؛ از آشامیدن آب و مصرف مسکن تا درمان‌های تهاجمی‌

کتون

همان­طور که اشاره کردیم، بدن برای تامین سوخت‌وساز خود از قندها استفاده می­‌کند؛ اما در شرایط خاص که بدن نمی‌تواند به قندها دسترسی داشته باشد، چربی­‌ها را مورد مصرف قرار می‌­دهد. در این حالت ماده‌­ای به نام کتون در بدن تولید شده که از طریق ادرار دفع می‌­شود. سطح بالای کتون در آزمایش ادرار 24 ساعته نشان می­‌دهد که بدن شما دچار بی­ آبی شده و یا به درستی غذا دریافت نمی­‌کند.

عفونت

ممکن است در بدن همه افراد مقداری عفونت وجود داشته باشد؛ اما میزان این عفونت­‌ها در زمان بارداری بسیار بااهمیت است. آزمایش ادرار 24 ساعته به علت وجود باکتری­‌ها و سلول­‌های ایمنی در آن، عفونت بدن را نشان می­‌دهد.

بیشتر بخوانید: درمان تکرر ادرار؛ از افزایش فواصل تخلیه ادرار تا اصلاح رژیم غذایی

میزان نرمال کراتینین ادرار 24 ساعته

متاسفانه بیماری­‌های کلیوی نشانه و علامت واضحی ندارند. یکی از فاکتورهایی که سلامت این اعضای حیاتی بدن را نشان می‌­دهد آزمایش ادرار 24 ساعته و اندازه­‌گیری میزان کراتینین ادرار است.

کراتینین یک ماده زائد شیمیایی است که به علت سوخت‌ و ساز ماهیچه­‌ها تولید می­‌شود. در حالت عادی این مواد زائد باید توسط کلیه­‌ها از بدن دفع شوند. به همین علت برای بررسی عملکرد کلیه­‌ها میزان کراتینین ادرار را اندازه­‌گیری می‌کنند. کراتینین موجود در ادرار ممکن است با توجه به رژیم غذایی، ورزش و سطح هیدراتاسیون متفاوت باشد به همین علت برای اندازه­‌گیری آن آزمایش ادرار 24 ساعته تجویز می­‌شود. چرا که انجام آزمایشات مقطعی چندان مناسب نیست.

میزان کراتینین ادرار با توجه به توده بدنی و سن متفاوت است؛ یعنی هرچه شما توده عضلانی بیشتری داشته باشید، میزان کراتینین ادرار شما نیز بیشتر است؛ اما مقدار غیرطبیعی این ماده در ادرار نشان­ دهنده­:

  • بیماری کلیوی
  • عفونت کلیه
  • نارسایی کلیه
  • انسداد مجاری ادراری مانند سنگ کلیه
  • میاستنی گراویس

بیشتر بخوانید: درمان بی اختیاری ادرار؛ از تقویت مثانه تا تمرینات عضلات لگن

میزان کلسیم در آزمایش ادرار ۲۴ ساعته

سنگ‌های کلیه مواد سفتی هستند که از تجمع کلسیم به وجود می‌آیند|سیوطب

آزمایش ادرار 24 ساعته میزان کلسیم ادرار را اندازه­گیری می­‌کند. کلسیم یکی از مهم­ترین مواد معدنی در داخل بدن است. تمام اندام­‌های بدن برای حیات به کلسیم نیاز دارند. سلامت استخوان­‌ها و دندان­‌ها، عملکرد درست اعصاب بدن و همچنین ماهیچه­‌های قلب به کلسیم وابسته است. تقریبا تمامی کلسیم موجود بدن در استخوان­‌ها ذخیره شده و مقدار کمی از آن در خون وجود دارد.

بیشتر بخوانید: درمان خانگی سنگ مثانه: وقتی سنگ‌ها مهمان مثانه می‌شوند

باقی‌مانده‌ی کلسیم نیز توسط کلیه­‌ها فیلتر شده و با ادرار دفع می­‌شود. اگر میزان کلسیم دفع شده در ادرار زیاد یا کم باشد نشان‌دهنده‌ی یک بیماری کلیوی مانند سنگ کلیه است. سنگ­‌های کلیه مواد سفتی هستند که از تجمع کلسیم به وجود می‌­آیند. به طور کلی میزان کلسیم در آزمایش ادرار 24 ساعته جهت تشخیص موارد زیر بررسی می­‌شود.

  • سنگ کلیه
  • بیماری­های کلیوی
  • بیماری­های استخوانی
  • اختلالات پارتیروئید
  • سارکوئیدوز

بیشتر بخوانید: درمان درد سنگ کلیه با استفاده از دارو روش‌های خانگی

 نحوه خواندن این آزمایش

در آزمایش ادرار 24 ساعته فاکتورهای مختلفی مورد بررسی قرار می­‌گیرند. برخی از مهم­ترین فاکتورها را در طی این مقاله مورد بررسی قرار دادیم؛ اما برای تفسیر و خواندن این آزمایش باید چه کرد؟ در قدم اول شما باید میزان طبیعی هر یک از آیتم‌­های مورد بررسی را بدانید. البته بازه­‌ی طبیعی آیتم­‌های مورد آزمایش درون برگه­‌ی جواب آزمایش نوشته شده ­است. حتما به این نکته نیز توجه داشته باشید که همواره خروج از بازه‌­ی طبیعی نشانه­‌ی بیماری نیست و تشخیص این مرحله بر عهده‌­ی پزشک شما است.

در تفسیر این نوع از آزمایشات این نکات را به یاد داشته باشید.

  • حجم نرمال ادرار طی 24 ساعت بین 800 تا 2000 سی‌سی است.
  • کراتینین ادرار طی 24 ساعت بین 500 تا 2000 mg است.
  • دفع پروتئین ادرار در 24 ساعت باید کمتر از 150 mg باشد.

بیشتر بخوانید: درمان عفونت ادراری در زنان؛ از مصرف آنتی‌بیوتیک تا شیوه‌های خانگی

یادداشت پایانی

آزمایش ادرار 24 ساعته یکی از بهترین روش‌­های بررسی عملکرد اعضای بدن به خصوص کلیه­‌ها است. در این آزمایش مواد موجود در ادرار طی 24 ساعت جمع‌آوری و بررسی می‌شوند؛ که در طول آن بسیاری از بیماری­‌ها حتی بیماری­‌های بدون علامت نیز مشخص می­‌شوند؛ بنابراین بهتر است این دسته از آزمایشات را به طور مرتب و زیر نظر پزشک معالج خود انجام دهید. سپاس که تا انتهای این مطلب با ما همراه بودید. سوالات خود را با ما در میان بگذارید.

منبع
americanpregnancy.org

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

The maximum upload file size: 10 مگابایت. You can upload: image, video. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here

دکمه بازگشت به بالا